Identiteit en Indische wortels

We waren al langer vriendinnen, al vanaf de tijd dat we elkaar leerden kennen op de Hogeschool van de Kunsten in Utrecht. We deelden de zoektocht naar wat onze identiteit en onze Indische achtergrond voor ons betekenden, maar ook onze interesse in textiel en mode. De twee komen nu heel natuurlijk samen in het modelabel Guave dat we in 2017 oprichtten. Voor ons staat Guave voor het omarmen van meerdere identiteiten en culturen – én het ondersteunen van het batik ambacht in Indonesië, het land waar onze voorouders vandaan komen.

Batik Ambacht

Het ambacht batik (batik tulis en batik cap) is sinds 2009 erkend als Unesco Immaterieel Erfgoed, maar heeft desalniettemin te maken met grote concurrentie van geprinte textiel met Indonesische patronen, dat tegen een veel lagere prijs wordt verkocht. Wij willen mensen hierover informeren, zodat ze het verschil kunnen herkennen tussen geprinte en handgemaakte batik en hopelijk kiezen voor echte batik. En hoe kan dat beter dan zelf naar Indonesië af te reizen en het met eigen ogen in beeld te brengen?

 

Batik Journey

Al maanden hebben we uitgekeken naar onze eerste Batik Journey en op 21 februari is het dan zover: we stappen in het vliegtuig op weg naar Jakarta. In 3,5 week gaan we op zoek naar een van Java’s oudste vormen van cultureel erfgoed: batik. Het plan is om het ambacht van binnenuit te leren kennen: om werkplekken en batikmakers te ontmoeten en te zien hoe patronen en technieken van moeder op dochter worden overgebracht.

Eerst bezoeken we de noordkunst van Java, waar verschillende culturen zijn samengekomen: de Javaanse, de Chinese en de Nederlandse cultuur. Achtereenvolgens bezoeken we Cirebon, Tegal, Pekalongan en Batang en uiteindelijk Lasem.

Batik tulis, de eerste waslaag wordt aangebracht op de stof, Kidang Mas, Lasem

Verf proces in de werkplaats, Batik Amalia, Tegal

 

Elke stad heeft zo zijn eigen kenmerkende patroon of stijl. Zo staat Cirebon bekend om zijn Mega Mendung: een wolkachtig motief afkomstig uit de Chinese cultuur. In Pekalongan vindt je veel Buketan, ontwikkeld naar de smaak van de Indo-Europeanen die een voorkeur hadden voor boeketten op hun batiks. Naast dat elke stad zich onderscheidt van de andere, zijn er ook veel overeenkomsten. Zo worden er over het algemeen geen herkenbare dieren afgebeeld op de batiks. In deze zogenoemde Rifaiyah stijl zien we de invloed van de Islam terug, waar het niet is toegestaan om personen of dieren af te beelden. Aangekomen in Lasem zien we vervolgens wél weer dieren afgebeeld, omdat de batik hier beïnvloed is door de Indo-Chinese (katholieke) gemeenschap die hier al generaties lang woont.

Wat batikmakers die wij hebben mogen bezoeken gemeen hebben is het geduld voor het proces, en de vaardigheid en precisie waarmee de batiks gemaakt worden. In groepjes van vier zitten de vrouwen vaak onder afdakjes rondom de pannen met was in een bijna meditatieve staat hun werk te doen. Tijd voor een grapje en een foto met ons is er altijd! Binnenkort zullen wij dan ook alles wat we hebben geleerd en gezien delen via onze social media kanalen.

Mocht je alvast wat meer willen weten volg ons dan op instagram via @helloguave.com of bekijk onze website