Robin Block is een van de gastsprekers in het programma van Tracing your Roots. Robin is tekstschrijver, muzikant en performer. Robin treedt woensdagavond 6 februari op in Podium Mozaiek tijdens het  NMF RRReuring 2019 met zijn voorstelling Samudra.

 

Wat weet je van jouw Indisch/Molukse grootouders? Wat weet je van hun grootouders?

Mijn betovergrootvader was een Joodse avonturier die volgens de familieoverlevering de Duitse plaats Mannheim moest ontvluchten, omdat hij een liefdesaffaire zou hebben gehad met de vrouw van de burgemeester. Hij kwam vervolgens in Amsterdam terecht waar hij een tabakszaak begon aan de Herengracht. Toen deze failliet ging, verdween hij twee jaar van de radar om in 1865 weer op te duiken in Blitar (Zuid-Oost Java): de plek waar ook Soekarno begraven ligt, de eerste president van Indonesië. Daar begon hij een tabaksonderneming en trouwde met de Javaanse vrouw Samina. Zij kregen onder andere twee zoons, waarvan een de  vader was van mijn opa. Deze tak is in 1949 naar Nederland gekomen; de tak van de andere zoon woont nog steeds in Indonesië. Tijdens een roots-reis met mijn vader heb ik hen teruggevonden in Surabaya en in Blitar. Dat was een emotioneel weerzien. Sindsdien heb ik veel contact met hen en ben ik al vijf keer terug geweest naar Indonesië.

 

 

Ben je nieuwsgierig naar jouw voorouders en familiegeschiedenis? Wat zou je over jouw voorouders willen weten?

Omdat de meeste archiefbronnen over Nederlands-Indië vooral betrekking hebben op de mannelijke lijn, en dan met name de Europese tak, weet ik helaas nog niet zoveel van mijn Javaanse voormoeder Samina. Waar is zij geboren? Hoe zag ze eruit? Wie was haar familie? Mijn familie in Surabaya en Blitar heeft mij wat verhalenkruimels kunnen geven, maar ik zou heel graag nog veel meer over haar willen weten. Ook ben ik benieuwd naar mijn Duitse voorvader die de tabaksplantage had: was hij nu een soort van koloniale slavendrijver, of een gewone, liefhebbende man, of misschien een beetje van beide?

In ieder geval had ik nooit gedacht dat het onderzoek naar mijn familiegeschiedenis zo rijk zou zijn: elke vraag die ik heb, leidt weer tot nieuwe vragen.

 

 

Wat levert een zoektocht naar voorouders en familiegeschiedenis op volgens jou?

Het maakt je bewust van degenen die voor jou leefden: in wat voor tijd leefden zij, wat hebben zij opgeofferd om te kunnen overleven, wat hebben verzwegen voor of juist doorgegeven aan de volgende generaties? Dit bewustzijn maakt me enerzijds heel dankbaar, en brengt mij in verbinding met iets wat veel groter is dan alleen losse personen. Anderzijds roept het ook de vraag bij mij op wat ik zelf wel of niet zou willen doorgeven aan de volgende generaties: mijn toekomstige kinderen en kleinkinderen. De band met mijn vader is ook veel hechter geworden sinds wij samen naar Indonesië zijn geweest. Het was heel bijzonder om deze ervaring met hem te delen, en ook om te horen welke herinneringen onze reis allemaal losmaakte bij hem.

 

Ook vind ik het mooi hoe door middel van familieonderzoek de gewone personen achter de grote geschiedenissen een herkenbaar gezicht krijgen. Ik merkte tijdens mijn roots-reizen dat Nederland en Indonesië hun geschiedenis nog niet echt beschouwen als een gedeelde geschiedenis. In plaats daarvan hoor je dikwijls afzonderlijke verhalen die elkaar nauwelijks schijnen te raken. Maar wat ik heb geleerd van mijn familieonderzoek is dat de geschiedenis, zoals die globaal verteld wordt in de schoolboeken, niet enkel bestaat uit daders en slachtoffers, helden en verraders, overwinnaars en verliezers. Daartussenin bevinden zich juist de talrijke persoonlijke verhalen van gewone mensen die door de mazen van de grote ontwikkelingen heen soms aan de ene kant, soms aan de andere kant van de geschiedenis zijn beland. Pas wanneer er samen, en in alle openheid, wordt gekeken naar de kwaden (onderdrukking, slavernij, moord) en vruchten (vriendschap, opoffering, verzet) van deze gedeelde geschiedenis, kan er denk ik weer echt verbinding ontstaan.

 

Heb jij net als Robin Indisch-Molukse wortels en wil je graag meer weten over jouw familiegeschiedenis?

 

Meld je nu aan voor Tracing Your Roots: op zoek naar Indisch-Molukse wortels.

Op de foto: Robin en zijn vader met de familie in Blitar (Zuid-Oost Java)