Het was weer een intense aflevering van Tracing Your Roots gisteren in het Nationaal Archief. Naast een hele rijke gastles over Molukse genealogie van historicus Ron Habiboe verzorgde ik zelf een interview workshop.

De korte docu ‘De Stilte van een Bloem’ van Anne Jan Sybrandy en ‘Indië op een Bord’ van Tracing Your Roots deelneemster Amber Nefkens die ik vertoonde maakten veel los – ook bij mij. Hoe ga je met je (groot)ouders het gesprek aan over een verleden dat zo omgeven is door oorlogstrauma, ontworteling en verlies dat erover praten pijnlijk is? In hoeverre moeten we onze (groot)ouders beschermen tegen het openrijten van oude wonden en onverwerkt leed? En in hoeverre moeten we ze uitdagen om te praten, zodat oude wonden alsnog kunnen helen en we onszelf de kans geven om beter te begrijpen wie we zijn en welke bagage we met ons meedragen?

Hoe verschillend de filmpjes ook zijn – Anne Jan laat zoon Rob de confrontatie aangaan mijn zijn moeder in een poging het zwijgen te doorbreken, terwijl Amber het zwijgen van haar oma onderkent als een belangrijke overlevingsstrategie en vervolgens haar best doet om ervoor te zorgen dat haar oma zich veilig en senang voelt – uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat beide filmpjes de waarheid vertellen over Indische familieverhoudingen. We zijn onze pijn en ons verdriet, we zijn ons zwijgen, maar we zijn ook onze veerkracht en overlevingskunst, en onze liefde voor elkaar!

Photo credit: Amber Nefkens en haar omi, Erna Smith-Broers (99) by Ralf Silvius