Zieraad en Oral history

Oral history en het culturele veld
Steeds meer mensen gaan op zoek naar hun familie)geschiedenis. Niet alleen bij particulieren, ook musea, archieven, welzijns- en migrantenorganisaties zien we projecten ontstaan waarin (levens)verhalen en geschiedenissen worden vastgelegd als belangrijk immaterieel erfgoed. Oral history, ofwel het verzamelen van (levens)verhalen als mondelinge bron, wordt hierbij vaak ingezet als methode om verborgen geschiedenissen op te sporen, vast te leggen en te presenteren aan een breed publiek. Vaak gebeurt dit vanuit het idee dat persoonlijke verhalen een unieke inkijk geven op ingrijpende historische of juist alledaagse gebeurtenissen uit het verleden. Vanuit deze gedachte ontwikkelden wij een educatief lesprogramma bij de tentoonstelling ‘Bewogen Beeld’: een tentoonstelling in het Mauritshuis in Den Haag over de Vele Gezichten van Johan Maurits.
Oral History en Zieraad: toegang tot nieuwe werelden en waarheden

Oral history is een veelbelovende werkvorm van Zieraad. Sleutelwoorden zijn daarbij ‘delen’ en ‘luisteren’. In ons lesprogramma Ancestors unKnown, maar ook tijdens onze verhalensalons brengen we kinderen en volwassenen in contact met hen eigen levensverhaal en -geschiedenis en dat van anderen. Door een dialoog op gang te brengen, ontstaat er ruimte om nieuwe werelden en waarheden te ontdekken en competenties te versterken als empathisch luisteren, je kunnen inleven in de ander en weten om te gaan met gedeelde en verdeelde geschiedenissen. Competenties die van groot belang zijn in een complexe, multiculturele samenleving.

Zieraad en Oral History: toegang tot je eigen geschiedenis

Oral history geeft niet alleen toegang tot andermans ervaringen en geschiedenissen, maar ook tot jouw eigen geschiedenis. Iets dat voor kinderen en jongeren met een migrantenachtergrond geen vanzelfsprekendheid is.
In Ancestors unKnown, maar ook in ons programma Tracing Your Roots nodigen wij jongeren – in dit geval met wortels in Indië/Indonesië – uit om op zoek te gaan naar hun voorouders en familiegeschiedenis door middel van stamboomonderzoek, maar ook door oudere generaties te vragen naar hun levensverhaal. Het proces dat we hier op gang proberen te brengen is niet zomaar een zoektocht naar het verleden, juist een proces van identiteitsvorming dat op de toekomst gericht is. Door te speuren naar voorouders en familiegeschiedenis en oudere generaties te vragen naar hun levensverhaal, zijn jongeren beter in staat te bepalen wie ze zijn en hoe zij zelf vorm willen geven aan hun afkomst en identiteit, zodat ze vanuit een stevig verankerd zelfbeeld kunnen werken aan hun toekomst.
Delen is helen en Verhalen overleven 
Oral history versterkt niet alleen jongere, maar ook oudere generaties met een migrantenachtergrond. Vanuit die gedachte verzamelde Zieraad partner Yvette Kopijn levensverhalen van Javaans-Surinaamse ouderen in het boek ‘Stille Passanten’ (LM Publ. 2008) en van ouderen uit Indië/Indonesië in ‘Antara Nusa’ (LM Publ. 2018). Door hun (levens)verhalen te kunnen delen, onderling of met hun (klein)kinderen, kunnen migrantenouderen hun ervaringen die vaak langdurig verzwegen zijn of genegeerd, alsnog delen. Daardoor ontstaat er ruimte komt voor (h)erkenning, heling en verzoening. Verhalen (helpen) overleven, zodra ze gedeeld worden, zo is onze overtuiging. Vertel daarom je verhaal, want het kan anderen kracht en inspiratie geven om door te gaan en te overleven.
Zieraad zet zich hier in het bijzonder voor in, omdat het delen van verhalen uiteindelijk ook heling brengt aan onze samenleving als geheel. Ieders verhaal telt en verdient het wat ons betreft om gehoord te worden. Verhalen zijn dus een krachtig middel om te komen tot een inclusieve, geheelde samenleving!